Weergaven: 0
ARTRITIS
Artritis is een algemene term voor ontsteking van de gewrichten.
Het omvat verschillende soorten, waaronder reumatoïde artritis, jicht en psoriatische artritis.
Bepaalde gewrichten zijn bijzonder gevoelig voor artritis.
![](http://medische-encyclopedie.huisartsen-amstelenij.nl/wp-content/uploads/2023/06/Artrose-01.jpg)
De meest getroffen gewrichten zijn:
- Knieën: Artrose komt vaak voor in de knieën, vooral bij oudere volwassenen en mensen met overgewicht.
- Heupen: Net als de knieën zijn de heupen vatbaar voor artrose, wat kan leiden tot pijn en bewegingsbeperking.
- Handen en vingers: Reumatoïde artritis en artrose treffen vaak de kleine gewrichten in de handen en vingers.
- Ruggengraat: Vooral de lage rug (lumbale wervelkolom) en de nek (cervicale wervelkolom) kunnen aangetast worden door artrose.
- Voeten en enkels: Deze gewrichten kunnen door verschillende vormen van artritis worden aangetast, waaronder reumatoïde artritis en jicht.
- Schouders: Hoewel minder vaak dan de eerder genoemde gewrichten, kunnen ook de schouders door artritis worden getroffen.
Elk gewricht kan echter door artritis worden aangetast, afhankelijk van de specifieke vorm van de ziekte en individuele risicofactoren.
Naast gewrichtspijn en stijfheid kunnen er ook zwelling, roodheid en warmte rondom de gewrichten voorkomen. Reumatoïde artritis kan ook systemische symptomen veroorzaken zoals vermoeidheid en koorts
De diagnose van artritis wordt gesteld door een combinatie van medische geschiedenis, lichamelijk onderzoek, beeldvorming en laboratoriumtests. Hier zijn de belangrijkste stappen die artsen volgen om artritis te diagnosticeren:
Medische geschiedenis:
- Symptomen: De arts zal vragen naar de aard, duur en ernst van de gewrichtspijn, stijfheid en zwelling.
- Familiegeschiedenis: Informatie over familieleden met artritis of andere auto-immuunziekten kan relevant zijn.
- Levensstijl en andere gezondheidsproblemen: Vragen over dieet, gewicht, letsels, infecties en andere aandoeningen.
Lichamelijk onderzoek:
- Inspectie en palpatie van de gewrichten: De arts onderzoekt de gewrichten op zwelling, roodheid, warmte en bewegingsbeperking.
- Beoordeling van de mobiliteit en functie: De arts beoordeelt hoe goed de gewrichten bewegen en functioneren.
Beeldvorming:
- Röntgenfoto’s: Helpen bij het opsporen van gewrichtsschade, botsporen en kraakbeenslijtage.
- MRI (Magnetic Resonance Imaging): Geeft gedetailleerde beelden van zachte weefsels, zoals kraakbeen, pezen en spieren, en kan vroege tekenen van artritis opsporen.
- Echografie: Kan gebruikt worden om ontstekingen en schade in gewrichten en omliggende weefsels te visualiseren.
Laboratoriumtests:
- Bloedonderzoek: Tests om specifieke markers te detecteren die wijzen op ontsteking of auto-immuunziekten:
- Reumafactor (RF) en anti-CCP (anti-cyclic citrullinated peptide): Geassocieerd met reumatoïde artritis.
- CRP (C-reactive protein) en ESR (erythrocyte sedimentation rate): Algemene markers voor ontsteking.
- Antinucleaire antilichamen (ANA): Kunnen wijzen op auto-immuunziekten zoals lupus.
- Urinezuurtest: Gebruikt om jicht te diagnosticeren door het meten van urinezuurniveaus in het bloed.
Gewrichtsvochtanalyse:
- Arthrocentese: Een naald wordt gebruikt om vloeistof uit een gezwollen gewricht te halen. De vloeistof wordt vervolgens onderzocht op tekenen van ontsteking, kristallen (zoals bij jicht) of infectie.
Diagnostische criteria en classificaties:
- Artsen gebruiken vaak specifieke criteria en classificatiesystemen voor verschillende typen artritis om een nauwkeurige diagnose te stellen. Bijvoorbeeld de criteria van de American College of Rheumatology (ACR) voor reumatoïde artritis.
Deze combinatie van methoden stelt artsen in staat om een uitgebreide beoordeling van de gewrichtsaandoening te maken en de specifieke vorm van artritis te diagnosticeren. Na de diagnose kan een passend behandelplan worden opgesteld om de symptomen te beheersen en verdere gewrichtsschade te voorkomen.
Artritis is een overkoepelende term voor verschillende aandoeningen die gewrichtsontsteking en pijn veroorzaken. Hier zijn enkele van de meest voorkomende soorten artritis en hun kenmerken:
Reumatoïde artritis (RA):
- Beschrijving: Een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem ten onrechte de bekleding van de gewrichten aanvalt, wat leidt tot ontsteking.
- Symptomen: Zwelling, pijn, stijfheid en functieverlies in de gewrichten. Kan ook vermoeidheid, koorts en gewichtsverlies veroorzaken.
- Betrokken gewrichten: Vaak de handen, polsen en knieën, maar kan elk gewricht aantasten.
Artrose (Osteoartritis):
- Beschrijving: Een degeneratieve gewrichtsziekte waarbij het kraakbeen in de gewrichten slijtage vertoont.
- Symptomen: Pijn, stijfheid en verminderd bewegingsbereik. Symptomen verergeren vaak na inspanning.
- Betrokken gewrichten: Vooral de knieën, heupen, handen en ruggengraat.
Jicht (Gout):
- Beschrijving: Een stofwisselingsziekte waarbij zich urinezuurkristallen in de gewrichten ophopen, wat acute ontsteking veroorzaakt.
- Symptomen: Intense pijn, roodheid en zwelling, vaak ‘s nachts beginnend.
- Betrokken gewrichten: Meestal de grote teen, maar kan ook de enkels, knieën, polsen en vingers aantasten.
Psoriatische artritis:
- Beschrijving: Een vorm van artritis die voorkomt bij mensen met psoriasis, een huidaandoening.
- Symptomen: Gewrichtspijn, stijfheid en zwelling, samen met huiduitslag van psoriasis.
- Betrokken gewrichten: Kan elke gewricht aantasten, vaak de vingers en tenen.
Ankyloserende spondylitis:
- Beschrijving: Een ontstekingsziekte die vooral de ruggengraat aantast en kan leiden tot verstijving van de wervelkolom.
- Symptomen: Rugpijn en stijfheid, vooral ‘s ochtends of na lange periodes van inactiviteit.
- Betrokken gewrichten: Voornamelijk de wervelkolom, maar kan ook de heupen, schouders en andere gewrichten aantasten.
Juveniele idiopathische artritis (JIA):
- Beschrijving: De meest voorkomende vorm van artritis bij kinderen onder de 16 jaar.
- Symptomen: Pijn, zwelling en stijfheid in de gewrichten, soms koorts en huiduitslag.
- Betrokken gewrichten: Kan elke gewricht aantasten, vaak de knieën en polsen.
Septische artritis:
- Beschrijving: Een infectie in een gewricht die ernstige ontsteking en schade kan veroorzaken.
- Symptomen: Ernstige pijn, zwelling, roodheid en koorts.
- Betrokken gewrichten: Kan elk gewricht aantasten, vaak de knieën en heupen.
Elk type artritis heeft unieke oorzaken, symptomen en behandelingen, en het is belangrijk om een juiste diagnose te stellen voor een effectieve behandeling.
Artritis is een ontsteking van de gewrichten die pijn en stijfheid kan veroorzaken. Er zijn verschillende vormen van artritis, en deze kunnen verschillende oorzaken en risicofactoren hebben. Hier zijn enkele veelvoorkomende oorzaken en risicofactoren:
- Genetische factoren: Sommige vormen van artritis, zoals reumatoïde artritis en jicht, kunnen een genetische component hebben, wat betekent dat het in families kan voorkomen.
- Leeftijd: De kans op het ontwikkelen van bepaalde vormen van artritis, zoals artrose, neemt toe met de leeftijd.
- Geslacht: Vrouwen hebben een hogere kans op het ontwikkelen van reumatoïde artritis, terwijl mannen meer kans hebben op jicht.
- Overgewicht: Overgewicht legt extra druk op de gewrichten, vooral op de knieën, heupen en ruggengraat, wat kan leiden tot artrose.
- Letsel aan gewrichten: Eerdere verwondingen aan gewrichten kunnen later artritis veroorzaken. Dit geldt bijvoorbeeld voor sporters die herhaaldelijk letsel oplopen.
- Infecties: Sommige vormen van artritis kunnen worden veroorzaakt door infecties. Septische artritis is een voorbeeld waarbij bacteriën een gewricht infecteren.
- Auto-immuunziekten: Bij auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis valt het immuunsysteem ten onrechte de gewrichten aan, wat leidt tot ontsteking en schade.
- Stofwisselingsziekten: Ziekten zoals jicht worden veroorzaakt door problemen met de stofwisseling, waarbij zich kristallen in de gewrichten vormen en ontsteking veroorzaken.
- Omgevingsfactoren: Blootstelling aan bepaalde omgevingsfactoren, zoals roken, kan het risico op het ontwikkelen van artritis verhogen, vooral reumatoïde artritis.
Het is belangrijk om bij klachten een arts te raadplegen voor een juiste diagnose en behandeling. Artritis kan meestal niet volledig genezen worden, maar met de juiste behandeling kunnen de symptomen wel beheerst worden en kan de levenskwaliteit verbeteren.
Behandelingsmethoden voor artritis zijn divers en richten zich op het verlichten van symptomen, het verbeteren van de gewrichtsfunctie en het voorkomen van verdere schade. De keuze van de behandeling hangt af van het type artritis en de ernst van de aandoening. Hier zijn enkele veelvoorkomende behandelingsmethoden:
Medicijnen:
- Pijnstillers: Paracetamol en opioïden kunnen helpen bij het beheersen van pijn.
- Ontstekingsremmers: NSAID’s (zoals ibuprofen en naproxen) verminderen zowel pijn als ontsteking.
- Corticosteroïden: Geneesmiddelen zoals prednison kunnen ontsteking snel verminderen en worden vaak gebruikt voor kortdurende verlichting.
- DMARD’s (Disease-Modifying Antirheumatic Drugs): Medicijnen zoals methotrexaat en sulfasalazine vertragen de progressie van reumatoïde artritis en andere ontstekingsvormen van artritis.
- Biologische middelen: Deze nieuwere klasse van DMARD’s richt zich op specifieke onderdelen van het immuunsysteem. Voorbeelden zijn etanercept en infliximab.
- Uricolytica: Geneesmiddelen zoals allopurinol en febuxostat verlagen het urinezuur en worden gebruikt bij de behandeling van jicht.
Fysiotherapie
- Oefeningen: Versterkings- en rekoefeningen kunnen de spieren rond de gewrichten versterken, de mobiliteit verbeteren en de pijn verminderen.
- Fysieke modaliteiten: Warmtetherapie, koude therapie, en ultrasonotherapie kunnen de pijn en stijfheid verminderen.
Ergotherapie:
- Aanpassingen en hulpmiddelen: Ergotherapeuten kunnen helpen met aanpassingen aan de leefomgeving en het gebruik van hulpmiddelen om dagelijkse activiteiten gemakkelijker te maken en gewrichten te ontlasten.
Levensstijlveranderingen:
- Gewichtsbeheersing: Afvallen kan de belasting op dragende gewrichten zoals knieën en heupen verminderen.
- Gezonde voeding: Een dieet rijk aan omega-3 vetzuren, antioxidanten, en ontstekingsremmende voedingsmiddelen kan helpen de ontsteking te verminderen.
Chirurgie:
- Gewrichtsvervangende chirurgie: Bij ernstige gevallen van artrose of beschadigde gewrichten kan een gewrichtsvervangende operatie, zoals een heup- of knieprothese, noodzakelijk zijn.
- Gewrichtsverwijdering of -fusie: Bij ernstige beschadiging kunnen bepaalde gewrichten worden verwijderd of gefuseerd om pijn te verminderen en stabiliteit te verbeteren.
Alternatieve en aanvullende therapieën:
- Acupunctuur: Kan helpen bij het verlichten van pijn bij sommige mensen met artritis.
- Massage: Kan helpen de spieren te ontspannen en de pijn te verminderen.
- Suppletie: Glucosamine en chondroïtine worden soms gebruikt voor artrose, hoewel de effectiviteit variabel is.
Educatie en ondersteuning:
- Zelfmanagement programma’s: Deze programma’s leren patiënten hoe ze hun symptomen kunnen beheersen en hun levenskwaliteit kunnen verbeteren.
- Ondersteuningsgroepen: Contact met anderen die aan artritis lijden kan emotionele steun en praktische adviezen bieden.
Een combinatie van deze behandelingen wordt vaak gebruikt om een alomvattende aanpak te bieden voor het beheer van artritis. Het is belangrijk om een behandelplan op te stellen in samenwerking met een arts om de meest effectieve strategieën te bepalen.
Nabehandeling en preventie van artritis zijn essentieel om de progressie van de ziekte te beheersen en de levenskwaliteit van patiënten te verbeteren.
Hier zijn enkele aspecten van de nabehandeling en preventieve maatregelen:
Regelmatige medische controle:
- Regelmatige bezoeken aan de arts om de voortgang van de ziekte te monitoren en de behandeling aan te passen.
- Periodieke bloedtests om de effectiviteit van medicijnen te controleren en bijwerkingen op te sporen.
Voortdurende medicatie:
- Vervolgmedicatie om ontstekingen te beheersen en pijn te verminderen.
- Aanpassingen in medicatie dosering of type indien nodig.
Fysiotherapie en oefenprogramma’s:
- Voortdurende fysiotherapie om de mobiliteit te behouden en spierkracht te verbeteren.
- Onderhouden van een thuisoefenprogramma aanbevolen door een fysiotherapeut.
Ergotherapie:
- Aanpassingen in de dagelijkse activiteiten om gewrichtsbelasting te minimaliseren.
- Gebruik van hulpmiddelen om dagelijkse taken te vergemakkelijken.
Leefstijl en dieet:
- Gezond eten met veel ontstekingsremmende voedingsmiddelen zoals vis, noten, groenten en fruit.
- Behouden van een gezond gewicht om extra druk op de gewrichten te voorkomen.
Pijnmanagement:
- Gebruik van pijnstillers of ontstekingsremmers indien nodig.
- Alternatieve therapieën zoals acupunctuur, massage en warmtetherapie.
Chirurgische opvolging:
- Indien gewrichtsvervangende operaties zijn uitgevoerd, volgen van revalidatieprogramma’s om het herstel te bevorderen.
Gezond gewicht behouden:
- Vermijd overgewicht om de belasting op de gewrichten, met name de knieën en heupen, te verminderen.
Regelmatige lichaamsbeweging:
- Oefeningen zoals wandelen, zwemmen en fietsen om de gewrichten soepel te houden en de spierkracht te verbeteren.
- Krachttraining om de spieren rond de gewrichten te versterken.
Bescherming van de gewrichten:
- Vermijd herhaalde stress en letsel aan de gewrichten.
- Gebruik van beschermende uitrusting bij sport en activiteiten met een hoog risico op gewrichtsblessures.
Gezonde voeding:
- Eet een dieet rijk aan omega-3 vetzuren (zoals vette vis), antioxidanten (zoals groenten en fruit), en calcium en vitamine D voor botgezondheid.
- Vermijd voedingsmiddelen die ontstekingen kunnen verergeren, zoals bewerkt voedsel en suiker.
Stoppen met roken:
- Roken is een risicofactor voor de ontwikkeling van reumatoïde artritis en andere gezondheidsproblemen.
Goede houding en ergonomie:
- Zorg voor een goede houding tijdens zitten, staan en tillen.
- Gebruik ergonomisch ontworpen meubels en hulpmiddelen.
Stressmanagement:
- Beheer stress door middel van technieken zoals meditatie, yoga en mindfulness, aangezien stress ontstekingen kan verergeren.
Vroegtijdige behandeling van letsels:
- Behandel gewrichtsletsels onmiddellijk om langdurige schade en ontwikkeling van artrose te voorkomen.
Regelmatige controles:
- Voor mensen met een familiegeschiedenis van artritis, regelmatige medische controles om vroege tekenen van de ziekte op te sporen en snel te behandelen.
Door een combinatie van deze maatregelen kan het risico op het ontwikkelen van artritis worden verminderd en kunnen de symptomen van bestaande artritis effectief worden beheerd.
Artritis kan, afhankelijk van het type en de ernst van de aandoening, leiden tot verschillende bijkomende complicaties. Hier zijn enkele mogelijke complicaties bij artritis:
Gewrichtsbeschadiging:
- Permanente beschadiging van kraakbeen en bot in de gewrichten kan optreden, wat kan leiden tot misvorming en verlies van functie.
Verminderde mobiliteit en functie:
- Door pijn, stijfheid en zwelling kunnen dagelijkse activiteiten moeilijker worden. Dit kan leiden tot verlies van zelfstandigheid.
Osteoporose:
- Sommige vormen van artritis, zoals reumatoïde artritis, en de medicijnen die daarvoor worden gebruikt, kunnen het risico op osteoporose (botontkalking) verhogen.
Hart- en vaatziekten:
- Chronische ontsteking bij artritis, vooral bij reumatoïde artritis, verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, zoals hartaanvallen en beroertes.
Longproblemen:
- Artritis kan ontsteking en littekenvorming in de longen veroorzaken, wat kan leiden tot ademhalingsproblemen. Dit komt vooral voor bij reumatoïde artritis.
Oogproblemen:
- Ontstekingen aan de ogen (zoals episcleritis en uveïtis) kunnen voorkomen bij sommige vormen van artritis, zoals bij reumatoïde artritis en ankyloserende spondylitis.
Huidproblemen:
- Psoriatische artritis gaat vaak gepaard met psoriasis, een huidaandoening die rode, schilferige plekken veroorzaakt.
Nierproblemen:
- Jicht kan leiden tot de vorming van nierstenen en nierbeschadiging door de ophoping van urinezuurkristallen.
Neurologische problemen:
- Ontsteking en schade aan de gewrichten in de wervelkolom kunnen zenuwen comprimeren, wat kan leiden tot pijn, gevoelloosheid of zwakte.
Bloedarmoede:
- Chronische ontsteking kan leiden tot bloedarmoede door een verminderde productie van rode bloedcellen.
Depressie en angst:
- De chronische pijn en beperkingen veroorzaakt door artritis kunnen leiden tot psychische problemen zoals depressie en angst.
Infecties:
- Mensen met artritis, vooral degenen die immunosuppressieve medicijnen gebruiken, hebben een verhoogd risico op infecties.
Carpaal tunnel syndroom:
- Ontsteking van de gewrichten in de polsen kan leiden tot druk op de zenuwen, wat resulteert in carpaal tunnel syndroom.
Maag-darmproblemen:
- Langdurig gebruik van NSAID’s en corticosteroïden kan leiden tot maagzweren, gastritis en andere maag-darmproblemen.
Het is belangrijk dat mensen met artritis regelmatig hun gezondheid controleren en samenwerken met hun arts om complicaties vroegtijdig op te sporen en te behandelen. Preventieve maatregelen, aanpassingen in levensstijl en een goed beheerd behandelplan kunnen helpen om deze complicaties te verminderen of te voorkomen.
Openingstijden praktijk:
Alle werkdagen van 08:00 tot 17:00
Tel: 020 308 1234
Na sluitingstijd: 088 003 0600
De hierboven verstrekte medische informatie dient alleen ter algemene kennis.
Raadpleeg altijd uw huisarts voor persoonlijk advies en evaluatie van uw gezondheidstoestand.